Türkiye’de serbest meslek erbapları ve küçük işletmeler için muhasebe süreçleri artık kağıt üzerinden değil, dijital sistemler üzerinden yürütülüyor. Bu dönüşümün en temel adımlarından biri ise Defter Beyan Sistemi.
Özellikle e-Dönüşüm süreçleriyle yeni tanışan mükellefler için Defter Beyan Sistemi;
ne olduğu, kimleri kapsadığı ve nasıl kullanılacağı en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.
Bu yazıda;
- Defter Beyan Sistemi nedir?
- Kimler için zorunludur, kimler kullanabilir?
- Süreci daha kolay ve hatasız yönetmenin yolu nedir?
- Hangi defterler ve beyannameler bu sistem üzerinden tutulur?
sorularını net, güncel ve uygulamaya dönük şekilde ele alıyoruz.
Defter Beyan Sistemi Nedir?
Defter Beyan Sistemi, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından sunulan ve belirli mükellef gruplarının
gelir–gider kayıtlarını, yasal defterlerini ve beyannamelerini elektronik ortamda tutmasını sağlayan resmi sistemdir.
Bu sistem ile birlikte:
- Fiziki defter tutma zorunluluğu sona erer
- Defter tasdiki ve saklama süreçleri dijitalleşir
- Beyannameler, sistemdeki kayıtlara dayanarak hazırlanır
Eğer işletmenizde daha geniş bir dijital dönüşüm süreci planlıyorsanız,
buradan detaylı rehbere göz atabilirsiniz:
👉 e-Dönüşüm Nedir, Nasıl Yapılır, Kimlere Zorunlu?
Defter Beyan Sistemi Kimler İçin Zorunludur?
Defter Beyan Sistemi belirli mükellef grupları için zorunludur. Aşağıdaki gruplar bu sistemi kullanmakla yükümlüdür:
- Serbest meslek erbapları
- Basit usule tabi ticari işletmeler
- Yıl içinde basit usulden gerçek usule geçen mükellefler
- GİB tarafından tebliğlerle kapsama alınan mükellef grupları
Defter Beyan Sistemi Üzerinden Hangi Defterler Tutulur?
Defter Beyan Sistemi kapsamında aşağıdaki kayıtlar tutulur:
- Gelir–gider kayıtları
- İşletme Hesabı Defteri
- Damga vergisi kayıtları (varsa)
- Serbest Meslek Kazanç Defteri
- Amortisman ve demirbaş kayıtları
Bu kayıtlar üzerinden gelir vergisi ve KDV beyannameleri oluşturulur.
KDV süreçleriyle ilgili detaylı bilgi için: KDV Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Defter Beyan Sistemi Nasıl Kullanılır?
Defter Beyan Sistemi teknik olarak GİB üzerinden kullanılır. Ancak entegrasyon sistemi kullanılmadan şu problemlerle karşılaşılabilir:
- Eksik veya geç kayıtlar
- Beyan dönemlerinde son dakika stresi
- Mali müşavir–mükellef arasında kopukluk
- e-Fatura, e-Arşiv gibi belgelerin elle işlenmesi
Bu nedenle birçok işletme Defter Beyan sürecini e-Belge sistemleriyle entegre şekilde yürütmeyi tercih eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Defter Beyan Sistemi nedir?
Defter Beyan Sistemi, GİB tarafından sunulan ve belirli mükelleflerin defterlerini elektronik ortamda tutmasını sağlayan resmi sistemdir.
Defter Beyan Sistemi kimler için zorunludur?
Serbest meslek erbapları ve basit usule tabi mükellefler için zorunludur.
Defter Beyan Sistemi ücretli mi?
Hayır. Sistem ücretsizdir; ancak süreci kolaylaştıran yazılımlar ücretli olabilir.
